huzur dolu

huzur dolu ya hoş geldiniz
 
AnasayfaAnasayfa  TakvimTakvim  SSSSSS  AramaArama  Üye ListesiÜye Listesi  Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları  Kayıt OlKayıt Ol  Giriş yapGiriş yap  

Paylaş | 
 

 DOĞAL KAYNAK NEDİR? Ekonomi ile iliskileri nelerdir?

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
demiryürek38



Erkek Mesaj Sayısı : 539
Yaş : 30
Nerden : kayseri
Kayıt tarihi : 18/11/08

Kişi sayfası
BAŞARI PUANI:
0/0  (0/0)
SEVİYE:
0/0  (0/0)
GÜÇLÜLÜK:
0/0  (0/0)

MesajKonu: DOĞAL KAYNAK NEDİR? Ekonomi ile iliskileri nelerdir?   Perş. Ara. 18, 2008 10:19 pm

--------------------------------------------------------------------------------

Kaynak: İnsanın çevresinde bulunan beşeri ihtiyaçlarının karşılanması ve sosyal gayelerinin karşılanmasını sağlayan veya kolaylaştıran maddelere “kaynak” denir.
Kaynaklar genel olarak üç kısma ayrılır.
1.Doğal Kaynak
2.Beşeri Kaynak
3.Kültürel Kaynak
[size=19]DOĞAL KAYNAK NEDİR? Doğada kendiliğinden oluşmuş, insan aklı ve tekniğinin ürünü olmayan, meydana gelme aşamasında insanın herhangi bir rolünün bulunmadığı bütün zenginlik kaynakları “doğal kaynak” olarak adlandırılır. Kısaca doğada bulunan ve insan ihtiyacını karşılayabilecek her şeye denir.
Ayrıca doğal kaynaklara ilgili bir diğer hususta insansız bir doğada doğal kaynakların hiçbir hükmü yoktur. Geniş açıyla bakınca insan dışındaki her türlü doğada bulunan varlıklar doğal kaynaktır.
Tarımda kullanılan topraklar, bitki ve hayvanlar, maden filizlerine sahip kayalar, petrol, kömür uranyum, inşaatlarda kullanılan taşlar, güneş ışığı, hava, su gibi insan ve çevresini etkileyen tüm faktörler doğal kaynak ifadesi ile belirtilir. Çünkü herhangi bir varlığa kaynak hükmü insan sayesinde verilmektedir.
İktisadi gözle bakılınca üretim faaliyetleri içinde emek önemli bir faktör olduğu için insani dahi doğal kaynaklar içinde sayan ekonomik görüşler vardır.
Dünya üzerinde yapılan pek çok beşerî faaliyetin temelinde doğal kaynaklar vardır. Diğer faaliyetler bu kaynaklar üzerinde şekillenir. Örneğin, tarım aslında beşeri bir faaliyettir. Ancak faaliyetin esas kay*nağı doğal bir kaynak olan tarım topraklarıdır. Aynı şekilde sular da doğal bir kaynak olup bu ortamda yapılan ulaşım, turizm, balıkçılık ve su ürünleri avcılığı ve yetiştiriciliği etkinlikleri birer beşeri faaliyettir.

1- Doğal Kaynaklanın Sınıflandırılması
Doğal kaynaklar, çok fazla çeşitlilik gösterir. Örneğin, günlük hayatta kullandığımız kâğıt, kalem, evle*rimizde kullandığımız eşyalar birer doğal kaynak ürünüdür. Çeşit bakımın*dan zengin olan doğal kaynaklar değişik ölçütler göz önü*ne alınarak sınıflandırılabilir.Bu sınıflandırma temelde tükenebilen doğal kaynaklar ve tükenmeyen doğal kaynak*lar şeklinde olmaktadır. Şimdi bu sınıflandırmanın hangi ölçütlere göre yapıldığını aşağıdaki kavram haritasını inceleyerek görelim.

A.Tükenmeyen Doğal Kaynaklar
1.Daimi Kaynaklar:
a)Rüzgar
b)Su
c)Güneş
d)Dalga
2.Belli şartlarda kendini yenileyebilen Kaynaklar:
a)Orman
b)Jeotermal Kaynaklar
c)Toprak
d)Hava
B.Tükenen Doğal Kaynaklar:
1.Petrol
2.Doğal gaz
3.Kömürler
4.Madenler


1-Tükenmeyen Doğal Kaynaklar: Tükenmeyen doğal kaynaklar kendi arasında daimi kay*naklar ve belli koşullar dâhilinde kendini yenileyebilen kay*naklar şeklinde ikiye ayrılır.
A- Daimi Kaynaklar: Kullanıldığı zaman kendilerini üreme veya madde döngüleri yoluyla yenileyerek tükenmeyen kaynaklardır. Genelde tüm canlı kaynaklar bu gruba girer. Su, rüzgâr, güneş, dalga
1-Rüzgâr: Yüksek ve alçak basınç merkezleri arasındaki basınç farkın*dan kaynaklanan yatay yönlü hava hareketleridir. Rüzgâr enerjisinden elektrik enerjisi üretiminde yararlanılmaktadır. Rüzgâr enerjisinden yararlanabilme, rüzgârın esiş hızına bağlı olduğu için sınırlı bölgelerde kullanılabilmektedir. Rüzgâr enerjisi kullanan sistemlerin çevreye zararları ol*dukça azdır.
2-Dalga: Dalgalardaki enerjinin kaynağı rüzgârlardır. Sadece deniz kıyılarında yararlanılabildiği için Dünya'da kullanma olanak*ları sınırlıdır. Tüm Dünya'da bir yılda dalgalardan elde edi*lecek enerjinin, 200 milyon taş kömüründen elde edilecek enerjiye denk geldiği tahmin edilmektedir.
3-Güneş: Güneş enerjisinden ısıtma ve soğutma sistemlerinde, elektrik enerjisi üretiminde, havalandırma tesislerinde yararlanılmak*tadır. Gelecekte güneş enerjisine dayalı teknolojilerin geliş*mesiyle güneş enerjisi kullanımı daha da yaygınlaşacaktır.
4-Su: Su canlıların hayatlarını sürdürebilmeleri için zorunlu bir kaynak olup, yaşamın sürekliliğini sağlayan doğal bir kaynaktır. Ayrıca döngü yoluyla belli ölçülerde kendini yenileyebilen bir kaynaktır. Ayrıca içinde çeşitli canlıların yaşadığı doğal bir ortamdır.
Sular; yer üstü, yeraltı ve atmosfer arasında sü*rekli hareket halindedir. Yeryüzüne yağış olarak düşen su, yer üstü ve yeraltı su kaynaklarını besler.
Başlıca su kay*nakları; Okyanuslar, denizler, akarsular, göller, sulak alanlar, buzullar, yeraltı suları ve havadaki su buharıdır.

B- Belirli Şartlar Dâhilinde Kendini Yenileyebilen Kaynaklar: Belli ölçülerde kullanıldığı zaman veya olağan yıllık artışlarını aşmayacak şekilde kullanıldığı sürece madde döngüler yoluyla kendilerini yenileyebilen kaynaklardır.
Orman: Ormanlar doğru bir şekilde işletildiği ölçüde kendini yenileyen bir kaynaktır. Ayrıca çeşitli bitki ve hayvanları barındıran bir ekosistemdir. Ormanlar, sayısız ürünleriyle ve işlevleriyle yüzyıllardır in*sanlar için vazgeçilmez bir kaynaktır.
Ormanların ekonomik Yararları:
Ana ürünler olarak; Odun, kertse, kâğıt, mobilya, tel ve maden direği, travers;
Yan ürünler olarak kozalak, şimşir, reçine, palamut, kestane, reçine, ıhlamur, ada çayı, sığla yağı v.b. elde delir.
Ormanların Doğaya Faydaları:
-- Havayı temizler.
– Yağışı artıran özelliktedir.
– Toprak su dengesini sağlar.
-- Yeraltı sularını artırır.
– Erozyon, çığ, sel, heyelanı önler.
– Yurdu güzelleştirir, turizmi artırır.
– Yaban hayatını barındırır.
Jeotermal enerji: Magma tabakasına yakın kesimlerde ısınan suların, yer kabuğundaki çatlaklardan kendiliğinden veya açılan sondaj kuyularından sıcak su ya da buhar biçiminde çıkan enerji kaynağıdır. Jeotermal enerji, elektrik üretilmesinde ve ısıt*mada yaygın olarak kullanılır.
1-Termik santrallerde elektrik enerjisi üretiminde(Isı enerjisinin elektrik enerjisine dönüştürülmesi)
2-Endüstride ısıtma ve kurutma amaçlı kullanım.( şeker, tekstil, kâğıt, ilaç, konserve sanayi)
3-Turistik ve tedavi amaçlı kaplıca olarak, çamur banyoları yüzme havuzu ve turistik tesislerde kullanımı (Sıcak su kaynakları aynı zamanda bünyesinde çözünmüş mineraller içerir. Kaplıca suları tarihi dönemlerden beri romatizma, kireçlenme, deri, solunum yolları, sindirim, sinir, dolaşım ve boşaltım sistemleri, kadın ve göz hastalıkları vb. pek çok hastalığın tedavisinde kullanılır. Bu nedenle sağlık turizmi açısından büyük değere taşır.)
4-Merkezi sistemlerde ısıtma tesislerde kullanım( Otel, yerleşke, sera vb.)
5- Kimyasal madde üretimi (Karbondioksit, gübre, lityum, ağır su, hidrojen gibi kimyasal maddelerin ve minerallerin üretimi,)


Toprak: Toprak, üzerinde ve içinde yaşayan canlılarla uzun vadede kendini yenileyebilen bir doğal kaynaktır. Dünya'daki yaşa*ma kaynaklık eden biyolojik üretimin ana öğelerinden biri de topraktır. Tüm canlı varlıkların yaşama mekânı olup, besin kaynaklarının ana üretim alanı, diğer doğal kaynakların bulunma yeri, endüstrinin önemli bir hammaddesidir.
Toprak dikkatli kullanılmadığı ve yanlış kullanıldığı zaman kaybedilen ve bi daha yerine getirilmesi çok zor olan bir kaynaktır.
Örneğin; Ülkemiz toprak yönünden oldukça çeşitli toprakları ile zenginliğe sahiptir. Ancak ülkemizde nüfus artışı, makineleşme, şehirleşme sonucu topraklarımızın yanlış kullanılması, orman ve meraların tarla haline getirilmesi sonucu da erozyonla toprak kaybı ve verim düşmesi yaşan maktadır. Bu da ülkemizi önlem alınmazsa çölleşmeye doğru ***ürmektedir.

Hava: Enerji ve madde kaynaklarının bir kısmının kaynağı hava veya atmosferdir. Canlıların ihtiyaç duyduğu azot, oksijen ve karbondioksit gazları havada bulunur. Dünyayı çepeçevre saran gaz örtüsüne de atmosfer denir. Ortalama 10.000 km. kalınlığındaki atmosferin kalınlığı ekvatordan kutuplara doğru azalır. Atmosferi oluşturan gazlar fiziksel ve kimyasal özellikleri farklı tabakalardan meydana gelmiş ve yerçekimi etkisiyle dünyayı sarmıştır. Birbirinden farklı özellikteki çeşitli katmanlardan oluşmuştur. Atmosferin yapısında genel olarak %78 azot,%21 oksijen, %1 asal gazlar bulunur.
Atmosferin en alt tabakası ve canlı yaşamı açısından troposfer’dir. Kalınlığı ekvatorda 16,kutuplarda 6 km. olan troposferin 3–5 km.lik alt kısmında iklim olayları gerçekleşir. Bunun nedeni su buharının atmosferin alt katlarında yoğunlaşmasıdır. Troposfer de yerden yükseldikçe sıcaklık her 100 m.de 0,5°C.azalır. Bunun nedeni de troposferin yerden yansıyan ışınlarla ısınmasıdır.

Çayır ve meralar: Toprağı koruyan, suyu tutan, havayı temizleyen, hayvanlara barınma, beslenme imkânı tanıyan bu alanlar biyolojik zenginliğin de yüksek olduğu alanlardır. Yanlış arazi kullanma ile tarım alanlarına çevrilmesi, bilinçsiz ve aşırı otlatmalarla çayır ve meralar da giderek azalmaktadır.

Sulak Alanlar: Derinliği altı metreyi geçmeyen suları tatlı, acı, tuzlu; Akarsu, göl, deniz kıyısı, bataklık, haliç, sazlık, lagün v.b. alanlardır. Ülkemizde sayıları 3000 civarındadır. Buralar bitki ve hayvan yönünden çok zengin olup yağmur ormanlarından sonra gelmektedir.
Ülkemiz sulak alanlar bakımından zengindir. Ülkemizde 1 milyon kadar doğal göl, bataklık vb. sulak alan vardır. Fakat sulak alanlar tarımsal üretim için kurutulmaktadır. Ancak bu alanlarda kurutma nedeni ile oluşan tuzlanma ve bölgedeki iklimiz olumsuz etkisiyle yapılan tarımsal üretim de verimli olmamaktadır. Ayrıca kirlilik, yapılaşma gibi nedenlerle de sulak alanlar giderek daralmaktadır.

2- Tükenebilen Doğal Kaynaklar: Petrol, linyit, taşkömürü, doğalgaz gibi kullanıldığı müddetçe yerine yenisi oluşamayan veya oluşması milyonlarca yıl süren bu yüzden kullanıldıkça tükenen kaynaklardır. Yapılan araştırmalara göre çok önemli birer enerji kaynağı olan petrol, kömür ve doğal gaz, yeni yataklar bulunmazsa, aşırı kullanılmaları nedeniyle çok kısa bir zaman sonra tükenecekleri belirtilmektedir. Tükenir özellikteki kaynakların bir özelliği de çevreye zarar veren özellikte olmalarıdır.
Ancak bazı tükenebilir kaynaklar geri dönüşüm yoluyla ( demir, bakır, alüminyum v.b.) yeniden hammadde olarak kullanılabilir. Bu özellik hem ömürlerini uzatır, hem de çevre kirliliğini azaltır.
Doğal Gaz: Petrol katı, sıvı ve gaz hâlinde bulunur. Petrolün gaz hâline doğal gaz adı verilir. Doğal gaz çevreye en az zarar veren fosil yakıttır.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
 
DOĞAL KAYNAK NEDİR? Ekonomi ile iliskileri nelerdir?
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» OLAY ÇEVRESİNDE OLUŞAN EDEBİ METİNLER

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
huzur dolu :: GENEL KÜLTÜR :: COĞRAFYA-
Buraya geçin: